Kaartboeken

Kaartboeken zijn een bijzonder soort (land-)kaarten. Net als kaarten zijn ze een bron van informatie over het landschap. Meestal hebben ze de vorm van een boekje of schrift waarin meerdere vrij kleine kaartjes zijn opgenomen.

Een tekening van het verspreidingsgebied in Zeeland uit een artikel van De Klerk en Storms (zie hierna) laat duidelijk zien dat kaartboeken veel voorkwamen op het eiland Tholen.

Afbeelding 5 uit Zeeuwse bedrijfskaartboekjes in particulier bezit: een vergeten vorm van cultureel erfgoed

De Klerk en Storms onderscheiden 2 soorten kaartboeken:

  1. Verspreid liggende percelen in het bezit van een instelling of persoon.
  2. Aaneengesloten gebieden zoals een waterschap, baljuwschap of ambt.

De meeste kaartboeken zijn gemaakt in opdracht van boeren. Hiermee konden ze de te verbouwen gewassen inplannen, en de beloningen voor de (seizoens-)arbeiders berekenen.

De andere kaartboeken waren bedoeld als basis voor de belastinginning.

De meeste kaartboeken zijn digitaal beschikbaar op de website van het Zeeuw archief (http://zeeuwarchief.nl). Nadeel is dat alle pagina’s aparte bestanden zijn waardoor het raadplegen wat onhandig is.

Om de kaartboeken beter toegankelijk te maken heb ik ervoor gekozen ze te bundelen in een fotogalerij waarbij als het ware door het kaartboek kan worden gebladerd.

Meer informatie over kaartboeken is te vinden in onderstaand artikel van Aad de Klerk en Martijn Storms in Caert-Thresoor 2004 nr. 2, Zeeuwse bedrijfskaartboekjes in particulier bezit: een vergeten vorm van cultureel erfgoed.

Zeeuwse-kaartboekjes